Fizyoterapi ve Rehabilitasyon

Fizyoterapi ve rehabilitasyon nedir?

Fizyoterapi ve rehabilitasyon; ağrının nedenini ortadan kaldırmayı, kaybedilen hareket kabiliyetini geri kazandırmayı ve hastanın günlük yaşam bağımsızlığını yeniden sağlamayı hedefleyen tıbbi bir uzmanlık alanıdır. Ağrı kesici tedaviler semptomu geçici olarak baskılarken, fizik tedavi doğrudan sorunun kaynağına yönelir.

Muayenehanemizde süreç ayrıntılı bir anamnez ile başlar. Şikâyetin ne zaman başladığı, gün içindeki seyri, hangi hareketlerle arttığı ve gece uykuyu etkileyip etkilemediği değerlendirilir. Ardından kas gücü, eklem hareket açıklığı ve nörolojik bulguları kapsayan fizik muayene yapılır; mevcut manyetik rezonans ve radyografi görüntüleri incelenir. Tedavi programı ancak tanı netleştikten sonra hazırlanır.

Hizmet başlıklarımız

Kas-iskelet sistemi ağrıları

Boyun ve bel fıtıkları başta olmak üzere; omuz, dirsek, el bileği, kalça, diz ve ayak bileği ağrılarının tanı ve tedavisi bu başlık altında yürütülür. Kola veya bacağa yayılan ağrı, uyuşma ve karıncalanma sinir kökü basısına işaret edebileceğinden bu tablolarda değerlendirme daha kapsamlı yapılır. Kireçlenme, donuk omuz, lateral epikondilit ve plantar fasiit sık karşılaşılan diğer tanılardır.

Nörolojik rehabilitasyon

Multipl skleroz, Parkinson hastalığı, inme ve demansa bağlı yürüme bozukluklarında uygulanır. Hedef; denge, yürüme güvenliği ve günlük yaşam aktivitelerini bağımsız olarak sürdürebilme kapasitesinin mümkün olan en yüksek düzeye taşınmasıdır. Bu süreç uzun soluklu bir çalışma gerektirir; düzenli devam edilen programlarda anlamlı kazanımlar elde edilmektedir.

Ortopedik rehabilitasyon

Kalça, diz ve diğer eklem protez ameliyatları; kırık ve alçılama sonrası dönem; bağ ve tendon ameliyatları sonrası rehabilitasyon bu kapsamdadır. Bu grupta zamanlama belirleyicidir: program, cerrahın önerileri ve doku iyileşme takvimi dikkate alınarak kademeli biçimde ilerletilir.

Pediatrik rehabilitasyon

Serebral palsi, nörogelişimsel bozukluklar, tortikolis, brakial pleksus yaralanmaları ve spina bifida tanılı çocuklarda uygulanır. Çocuk rehabilitasyonunda program yaşa ve gelişim düzeyine göre kurgulanır; ailenin sürece katılımı sonucu doğrudan etkiler.

Schroth disiplini destekli skolyoz tedavisi

Skolyoz, omurganın üç boyutlu bir eğriliğidir ve simetrik egzersizlerle tedavi edilemez. Schroth yaklaşımı; eğriliğin yönüne göre planlanan asimetrik duruş düzeltmesi, özel solunum teknikleri ve postür farkındalığı üzerine kurulur. Muayenehanemizde skolyoz tedavisi, radyolojik değerlendirme ve Cobb açısı takibiyle birlikte bu disiplin desteğinde yürütülür.

Sporcu rehabilitasyonu

Amatör ve profesyonel sporcularda hedef yalnızca iyileşme değil, yeniden yaralanma riskinin azaltılmasıdır. Ağrı kontrol altına alındıktan sonra kuvvet, denge ve spor dalına özgü fonksiyonel testler uygulanarak spora dönüş kararı verilir.

Geriatrik rehabilitasyon

İleri yaşta öncelik; kas gücünün ve dengenin korunarak düşme riskinin azaltılması, günlük yaşam bağımsızlığının sürdürülmesidir. Sarkopeni, osteoporoz ve eklem kireçlenmesinin bir arada bulunduğu hastalarda program bu tabloların tümü gözetilerek planlanır.

Tedavi süreci nasıl yürütülür?

Akut dönemde öncelik ağrının ve inflamasyonun kontrol altına alınmasıdır. Bu aşamada sıcak-soğuk uygulamalar, elektroterapi ve ultrason gibi fizik tedavi ajanları ile gerektiğinde manuel terapi teknikleri kullanılır.

Ağrı geriledikçe program egzersiz temelli bir yapıya geçer. Kas kuvvetinin, esnekliğin ve dengenin yeniden kazanılmadığı tedavilerde şikâyetlerin tekrarlama olasılığı yüksektir; bu nedenle egzersiz bileşeni programın ayrılmaz parçasıdır ve uygun hastalarda klinik pilates ile sürdürülür.

Sürecin son aşaması korunmadır. Çalışma ortamındaki oturuş düzeni, kaçınılması gereken hareketler ve ev egzersiz programı hasta ile ayrıntılı olarak paylaşılır. Tedavi tamamlandığında hastanın uygulanabilir bir devam planına sahip olması hedeflenir.

Sık sorulan sorular

Fizik tedavi kaç seans sürer?

Seans sayısı ortalama 10-20 aralığında değişmekle birlikte, kesin süre ilk görüşmede belirlenemez. Yeni gelişmiş kas spazmı birkaç seansta çözülebilirken protez sonrası rehabilitasyon aylara yayılabilir. Program, muayene bulguları ve tedaviye alınan yanıta göre düzenli olarak güncellenir.

Skolyoz tedavisinde Schroth yaklaşımı neden tercih edilir?

Skolyoz omurganın üç boyutlu bir eğriliği olduğundan simetrik egzersizler yeterli olmaz. Schroth disiplini eğriliğin yönüne göre asimetrik duruş düzeltmesi, özel solunum teknikleri ve postür farkındalığı üzerine kuruludur. Düzenli uygulandığında eğriliğin ilerlemesinin yavaşlatılmasına ve ağrının azaltılmasına katkı sağlar.

Fizik tedavi ağrılı bir işlem midir?

Uygulamaların büyük bölümü ağrısızdır ve seans sırasında rahatlama hissi bildirilir. Egzersiz bileşeninde ertesi gün hafif kas yorgunluğu görülebilir; bu beklenen bir durumdur. Keskin veya artan ağrı bildirilmesi hâlinde program yeniden düzenlenir.

Çocuklarda rehabilitasyona hangi yaşta başlanabilir?

Serebral palsi ve nörogelişimsel bozukluklarda erken dönemde başlanan programlar daha iyi sonuç verir; bebeklik döneminde dahi uygulanabilir. Tortikolis gibi tablolarda ilk aylarda başlanan tedavi çoğu vakada cerrahi gereksinimini ortadan kaldırmaktadır.

Protez ameliyatı sonrası rehabilitasyona ne zaman başlanır?

Kalça ve diz protezi sonrasında rehabilitasyon genellikle ameliyatı izleyen ilk günlerde başlar. Program cerrahın önerileri ve doku iyileşme takvimi doğrultusunda kademeli olarak ilerletilir; erken ve kontrollü mobilizasyon iyileşme süresini kısaltır.

Muayene olmadan doğrudan seansa başlanabilir mi?

Hayır. Benzer şikâyetlerin arkasında farklı nedenler bulunabildiğinden, değerlendirme yapılmadan uygulanan programlar beklenen faydayı sağlamayabilir. Bu nedenle tüm hastalarda süreç ayrıntılı hekim muayenesiyle başlar.